Even geduld aub...



Insectenbeten herkennen

Een handig overzicht

Er zijn diverse insecten in de wereld die bijten en steken als ze in je buurt komen. Grote kans dat je er een, of allemaal, tegenkomt in je leven. Elke insectenbeet heeft andere symptomen. Als je weet hoe je ze kunt identificeren, kun je ook de beste manier uitzoeken om hun symptomen te behandelen, en uitkijken voor gevaarlijkere mogelijkheden. Dit zijn herkenningstekens voor alleen de meest algemene insectenbeten.

Verschillende insecten leven op verschillende plekken, en er zijn bepaalde omstandigheden waar het meer waarschijnlijk is dat je door een bepaalde insect gebeten wordt.[1]

  • Als je buiten in de natuur was, en mogelijk in een bosrijk gebied, dan ben je waarschijnlijk gebeten door een mug, teek of vuurmier.
  • Als je in de buurt van etenswaren of afval was, dan kun je gebeten zijn door een vlieg of gestoken door een bij.
  • Als je binnenshuis was, ergens zat of aan het spelen was met een huisdier, dan kunnen het vlooien of bedwantsen zijn.
  • In Nederland worden alleen schorpioenen in gevangenschap gehouden, en ze overleven het niet in ons klimaat. De kans is erg klein dat je gestoken wordt door een ontsnapte schorpioen. [2]

Dit is het voorkomende zichtbare symptoom van een insectenbeet, en afhankelijk van andere symptomen kan het van diverse insecten zijn.[3]

  • Een enkel bijtplekje is waarschijnlijk van een mug of vlieg. Je kunt een klein bijtplekje in het midden van het bultje van een muggenbeet vinden.[4]
  • Als je in de buurt van etenswaren of afval was, dan kun je gebeten zijn door een vlieg of gestoken door een bij.
  • Vlooienbeten bestaan uit een aantal kleine, jeukende bultjes bij elkaar. Je zult ze waarschijnlijk vinden op plekken waar je kleren strak om je lichaam zitten, zoals rond je middel.
  • De beet van een bedwants is een jeukende, rode bult, misschien met een blaar, gegroepeerd in rijen van twee of drie.

Andere soorten beten of steken hebben ook zwelling van de huid rond de beetplek.[5]

  • Beten van vuurmieren veroorzaken zwelling (tot ruim een centimeter) en zullen met pus gevuld raken. Na een paar dagen kunnen ze blaren krijgen.[6]
  • Schorpioenensteken kunnen zwelling veroorzaken en daarnaast roodheid van de huid en pijn of gevoelloosheid op de plek.[7]

Steken van deze insecten zullen een onmiddellijke scherpe of brandende pijn en zwelling veroorzaken. Ze laten een rode bult achter (gelijk aan een muggenbeet), met een kleine, witte plek waar de angel de huid doorboorde. Er zal waarschijnlijk ook een milde zwelling in de omgeving zijn. Bijen laten hun angel achter.[8]

  • Als je door een bij gestoken bent, verwijder dan de angel. Een bij zal sterven als hij iemand steekt, omdat de angel daarbij uit zijn lijf getrokken wordt. Je wilt niet dat de angel blijft zitten, dus haal het er zo snel mogelijk met je vingers of een pincet uit.[9] Andere stekende insecten, zoals hoornaars, veldwespen en honingwespen, laten hun angel niet achter. Als je gestoken bent, en er is geen angel achtergebleven, dan is dat waarschijnlijk wat je gestoken heeft.

Tekenbeten zijn vaak helderrood maar pijnloos, dus als je er niet naar zoekt, dan kun je ze missen. Het is mogelijk dat je de beet ontdekt met de teek nog aan je vast. De meeste tekenbeten zijn onschadelijk, maar veel teken dragen gevaarlijke ziektes zoals de ziekte van Lyme. Je zult zorgvuldig moeten zijn als je een tekenbeet ontdekt.[10]

  • Als de teek nog vastzit, dan zul je hem zo snel mogelijk willen verwijderen. Gebruik een pincet om de teek in de buurt van zijn kop te pakken en trek -- niet draaien, omdat hierdoor de kop kan loskomen en in je huid blijft vastzitten. Laat geen enkel deel van zijn kop of lijf op jou achter. Wanneer je een teek verwijdert, gebruik dan een pincet, en geen andere artikelen zoals vaseline, lucifers of nagellakverwijderaar.[11][12]
  • Als je de kop er niet uit krijgt, dan zit die waarschijnlijk onder je huid begraven. Als dat zo is, neem dan onmiddellijk contact op met een dokter zodat hij het kan verwijderen.
  • Houd de bijtplek in de gaten. Als je een cirkelvormige uitslag krijgt (erythema migrans), dan is dat een teken van de ziekte van Lyme. Ga onmiddellijk naar een arts.[13]
  • Je moet jezelf altijd controleren op teken nadat je in bebost gebied geweest bent, of door lang gras gelopen hebt. Teken houden van warme, donkere plekken, dus controleer je hele lichaam. Ze kunnen zo klein zijn als de punt aan het eind van deze zin, dus je zou een vergrootglas kunnen gebruiken.

Luizen zijn gewoonlijk te vinden in de nek en op de hoofdhuid. Hun beten zien eruit als een uitslag op je hoofd, en je zult waarschijnlijk de luizen en hun eitjes (neten genoemd) in je haar vinden. Als je luizen hebt, dan moet je je haar wassen met antiluizenshampoo en alle kleding en beddengoed dat ermee in contact geweest kan zijn wassen.[14][15]

  • Als je zwanger bent, gebruik deze luizendodende shampoo dan niet. Overleg in dat geval met je arts over de beste manieren om van de luis af te komen.[16]

Spinnenbeten zijn een beetje anders dan insectenbeten, en moeten anders behandeld worden. Zoek naar twee kleine twee-tands prikwonden (een teken van een beet van een zwarte weduwe) of een beet dat blauw of paars wordt en een diepe, open zweer wordt (een teken van de beet van een vioolspin). Als je deze tekenen hebt, bel dan met je arts. Andere, minder ernstige spinnenbeten kunnen lijken op insectenbeten.[17]

De meeste insectenbeten zijn pijnlijk en je zult ze direct zien. Als je voelt dat je gebeten wordt, probeer dan het insect dat je gebeten heeft te vinden. Neem een foto, of, als het insect dood is, neem het karkas mee. Dat kan jou en je dokter helpen te identificeren wat je gebeten heeft, en welke stappen je verder moet nemen.

  • Als het insect nog leeft, probeer dan niet om hem te vangen. Dat is een goede manier om opnieuw gebeten of gestoken te worden.


  • 1. https://www.healthychildren.org/English/health-issues/conditions/from-insects-animals/Pages/Identifying-Insect-Bites-and-Stings.aspx
    2. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/scorpion-stings/basics/risk-factors/con-20033894
    3. https://www.healthychildren.org/English/health-issues/conditions/from-insects-animals/Pages/Identifying-Insect-Bites-and-Stings.aspx
    4. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/mosquito-bites/basics/symptoms/con-20032350
    5. https://www.md-health.com/Insect-Bite-Identification.html
    6. https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/002843.htm
    7. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/scorpion-stings/basics/symptoms/con-20033894
    8. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/bee-stings/basics/symptoms/con-20034120
    9. https://www.mayoclinic.org/first-aid/first-aid-insect-bites/basics/art-20056593
    10. https://www.md-health.com/Insect-Bite-Identification.html
    11. https://www.healthychildren.org/English/health-issues/conditions/from-insects-animals/Pages/Identifying-Insect-Bites-and-Stings.aspx
    12. https://www.mayoclinic.org/first-aid/first-aid-tick-bites/basics/art-20056671
    13. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/lyme-disease/basics/symptoms/con-20019701
    14. https://www.md-health.com/Insect-Bite-Identification.html
    15. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/lice/basics/definition/con-20021627
    16. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/lice/basics/symptoms/con-20021627
    17. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/spider-bites/basics/definition/con-20035307